Πέμπτη 31 Ιανουαρίου 2008

ΤΟ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟ

Συνεχίζουμε τη διδασκαλία του συντακτικού. Το υποκείμενο σχετίζεται με το κατηγορούμενο, ττη λέξη δηλαδη που βάζει σε μια κατηγορία το υποκείμενο, το φακελώνει, το καπελώνει. Για παράδειγμα: Εγώ είμαι μάθητής (λέμε τώρα), το υποκείμενο "εγώ", από πρόσωπο μοναχικό και λεύτερο, μπαίνει σε μία κατηγορία μαθητής, γίνεται το ίδιο με τους άλλους, μαζοποιείται, αλλοτριώνεται, χάνει τη μοναδικότητά του. Και είναι τόσο ισχυρό, ώστε το κατηγορούμενο δεν κολλάει στο ρήμα, όπως το αντικείμενο, αλλά συνάπτεται, γίνεται κολλητσίδα, στο υποκείμενο, σφιχταγκαλιάζοντάς το τόσο, που το πνίγει και το εξαφανίζει.
Μα και στο συντακτικό αδικίες, και στο συντακτικό;

Παρασκευή 25 Ιανουαρίου 2008

ΤΟ (χαμένο) ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ

Το υποκείμενο είναι η λέξη για την οποία γίνεται λόγος στην πρόταση, είναι σαν να λέμε ο σταρ της πρότασης. Αν η καρδιά της πρότασης είναι το ρήμα, το υποκείμενο είναι ο λόγος για τον οποίο χτυπά αυτή η καρδιά. Βρίσκεται σε ονομαστική πτώση, εκτός από τα απρόσωπα ρήματα. Αυτα επειδή δεν έχουν πρόσωπο, δεν έχουν ανάγκη να έχουν και υποκείμενο κάποιο πρόσωπο. Σε αυτά χαριστικά τους δίνουμε μια πρόταση ως υποκείμενο για να έχουν να πορεύονται.
Μια απορία, λοιπόν: Γιατί, αφού το υποκείμενο είναι τόσο σημαντικό, όταν θέλουμε να βρίσουμε κάποιον, τον αποκαλούμε χαμένο υποκείμενο; Μήπως γιατί έχει αποπροσανατολιστεί και δεν ξέρει τι του γίνεται; Μήπως έχει αποκοπεί από το ρήμα και η ζωή του -πρόταση είναι μια ασυνταξία - ανωμαλία - παραφωνία στην αρμονία του συντακτικού; Ή μήπως, τελικά, δεν είναι και τόσο επιτυχής ο χαρακτηρισμός αυτός ως λοιδορία;